Chỉ số EPS là gì? Cách tính EPS chi tiết nhất 2021

Nguyễn Văn Đang

Nguyễn Văn Đang

Chia sẻ:

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Khi đầu tư chứng khoán bạn sẽ cần biết về những chỉ số đánh giá tài chính của doanh nghiệp như P/E, EPS, PB và nhiều thứ khác nữa. Nhưng EPS có lẽ là chỉ số được khá nhiều người quan tâm khi nói về khả năng sinh lời của doanh nghiệp.

Vậy chỉ số EPS là gì? Cách tính EPS như thế nào? Sử dụng EPS để làm gì?,… Tất cả sẽ được giải đáp trong bài viết này một cách đơn giản và dễ hiểu nhất.

Qua bài viết này bạn sẽ biết được:

  • Chỉ số EPS là gì
  • Cách tính chỉ số EPS cơ bản và pha loãng
  • Sử dụng EPS để định giá cổ phiếu
  • Nhận biết dấu hiệu EPS bị bóp méo
  • Những điều cần biết khi định giá cổ phiếu bằng EPS

Chỉ số EPS là gì trong chứng khoán

Đầu tiên Đang và bạn sẽ tìm hiểu căn bản về chỉ số EPS để biết nó là gì trong chứng khoán. Nếu chỉ đi vào luôn cách tính mà không biết cơ bản về nó thì có thể những phần sau bạn sẽ “tẩu hoả nhập ma” đấy…

Vậy chỉ số EPS là gì? EPS (Earning Per Share) là lợi nhuận (hoặc thu nhập) trên mỗi cổ phiếu. Đây là phần lợi nhuận mà công ty phân bổ cho mỗi cổ phần phổ thông trên thị trường chứng khoán. EPS được sử sụng như là một chỉ số đánh giá về khả năng tạo ra lợi nhuận cho cổ đông khi đầu tư vào công ty.

Chỉ số EPS là gì?
EPS (Earning Per Share) được hiểu là là lợi nhuận (hoặc thu nhập) trên mỗi cổ phiếu. Đây là phần lợi nhuận mà công ty phân bổ cho mỗi cổ phần phổ thông trên thị trường chứng khoán

Nói một cách dễ hiểu hơn thì EPS chính là phần lợi nhuận mà công ty mang về cho cổ đông khi nắm giữ cổ phiếu công ty đó. EPS được sử dụng rất rộng rãi và thường đi cùng với P/E mỗi khi nhà đầu tư đánh giá về khả năng sinh lời của cổ phiếu. Nếu bạn chưa tìm hiểu về P/E thì có thể tìm hiểu tại đây: Chỉ số P/E là gì? P/E là gì trong chứng khoán (Cách tính P/E chi tiết 2021)

Ví dụ về chỉ số EPS: Giả sử công ty A phát hành 100.000 cổ phiếu, lợi nhuận ròng của công ty là 1.000.000.000 (1 tỷ đồng) thì chia đều 1 tỷ đồng cho 100.000 cổ phiếu sẽ được 10.000đ/cổ phiếu. Như vậy EPS của cổ phiếu công ty A sẽ là 10.000đ, lúc này có thể hiểu là nếu bạn mua một cổ phiếu của công ty A thì lợi nhuận bạn thu được sẽ là 10.000đ.

Cách tính chỉ số EPS chi tiết

Chỉ số EPS có hai loại là chỉ số EPS cơ bản (basic EPS) và chỉ số EPS pha loãng (Deluted EPS). Hai loại này có cách tính khác nhau và hiệu quả cũng khác nhau, chỉ số EPS cơ bản sẽ không phản ánh được những yếu tố khác làm giảm EPS của doanh nghiệp như: Phát hành thêm trái phiếu chuyển đổi, cổ phiếu ưu đãi,…

Cách tính chỉ số EPS cơ bản

Chỉ số EPS cơ bản rất đơn giản để tính và hầu như bạn có thể tìm chỉ số EPS cơ bản ở bất kì trang thông tin cổ phiếu nào. Chỉ số EPS cơ bản được tính theo công thức:

Công thức tính chỉ số EPS cơ bản
EPS = (Thu nhập ròng – cổ tức cổ phiếu ưu đãi) / số lượng cổ phiếu bình quân đang lưu hành.

Trong đó:

  • Thu nhập ròng (lợi nhuận ròng) là khoản lợi nhuận của doanh nghiệp sau khi đã trừ các chi phí như: Chi phí hoạt động, chi phí kinh doanh, thuế thu nhập,… Bạn có thể lấy trong báo cáo tài chính của công ty mục lợi nhuận sau thuế hoặc tính theo công thức bên dưới
Cách tính thu nhập ròng (lợi nhuận ròng)
Thu nhập ròng = Thu nhập ròng = Tổng Doanh thu – Tổng chi phí (Giá vốn hàng bán, Chi phí quản lý doanh nghiệp, Chi phí marketing, bán hàng, Các chi phí bất thường, Các khoản thuế doanh nghiệp phải nộp)
  • Cổ tức cổ phiếu ưu đãi là phần lợi nhuận được chia cho các cổ đông nắm giữ cổ phiếu ưu đãi (thông tin này bạn xem ở bản cáo bạch hoặc báo cáo tài chính của công ty).
  • Số lượng cổ phiếu bình quân đang lưu hành cuối kỳ hoặc tính bằng công thức bình quân gia quyền trong kỳ.

Nếu thấy việc tính toán quá rườm rà, bạn có thể xem nhanh chỉ số EPS được tính toán sẵn tại finance.vietstock.vn. Ở dưới là hình ảnh EPS đã được tính toán sẵn tại vietstock.vn.

EPS là gì?

EPS của cổ phiếu VNM trong năm gần nhất là 4,770 đồng, bạn hoàn toàn có thể tin tưởng vào số liệu này vì nó được lấy từ chính báo cáo tài chính theo công bố của công ty VinaMilk (VNM).

Ví dụ về cách tính chỉ số EPS cơ bản của công ty VNM và HPG

Học thì phải hành là câu nói lâu đời của ông cha ta. Có học lý thuyết mà không thực hành thì cũng chỉ gió thoảng qua tai mà thôi. Vì vậy Đang sẽ ví dụ cho bạn cách tính chỉ số EPS cơ bản với công ty VinaMilk (Mã: VNM) và Hoà Phát (Mã: HPG). Chúng ta bắt đầu nhé!

Đầu tiên thì bạn cần phải tìm ra các biến số cần thiết để tính chỉ số EPS:

  • Lợi nhuận sau thuế
  • Cổ tức ưu đãi
  • Khối lượng cổ phiếu bình quân

Đây là bảng exel mình đã tìm các biến số cần thiết để tính chỉ số EPS cơ bản của cổ phiếu VNM và HPG.

Công thức tính chỉ số EPS

Với cổ phiếu VNM thì lợi nhuận sau thuế 4 quý gần nhất đạt 10.295 tỷ đồng, cổ tức cổ phiếu ưu đãi là 785 tỷ đồng và khối lượng cổ phiếu bình quân là 1,741 tỷ cổ phiếu.

Vậy thì theo công thức tính chỉ số EPS thì EPS cơ bản của VNM sẽ là:

EPS cơ bản VNM = (10.295-785)/1,741 = 5463,4 (đồng/cổ phiếu)

Tương tự với cổ phiếu HPG lợi nhuận sau thuế 4 quý gần nhất đạt 8.015, khối lượng cổ phiếu bình quân là 2,124 và không có cổ tức cổ phiếu ưu đãi.

Theo công thức tính chỉ số EPS cơ bản thì EPS cơ bản của HPG sẽ là:

EPS cơ bản HPG = 8.015/2,124 = 3773,5 (đồng/cổ phiếu)

Nhìn chung việc tính toán EPS rất đơn giản nhưng cái cốt yếu chính là bạn phải hiểu được ý nghĩa của chỉ số EPS để áp dụng vào thị trường chứng khoán.

Cách tính chỉ số EPS pha loãng

EPS pha loãng có cách tính gần giống như cơ bản nhưng được cộng thêm các khoản mục cổ phiếu chuyển đổi hoặc trái phiếu chuyển đổi. Những khoản mục này sẽ làm EPS trên mỗi cổ phiếu bị suy giảm do doanh nghiệp phải ghánh thêm một khoản nợ khi những cổ phiếu, trái phiếu đến thời hạn chuyển đổi thành tiền mặt.

Công thức tính chỉ số EPS pha loãng:

Công thức tính chỉ số EPS pha loãng
 (Lợi nhuận ròng-cổ tức cổ phiếu ưu đãi)/ (lượng cổ phiếu đang lưu hành + lượng cổ phiếu sẽ được chuyển đổi).

Để không mất thời gian tính toán chỉ số EPS pha loãng thì bạn nên vào các trang thống kê như cafef.vn hoặc finance.vietstock.vn để xem được nhanh nhất và không mất thời gian.

Đây là chỉ số EPS pha loãng của VNM mà mình tìm được ở cafef.vn

Chỉ số EPS pha loãng của VNM

Sử dụng chỉ số EPS như thế nào trong chứng khoán để mua cổ phiếu

Kết hợp với giá cổ phiếu để tính P/E

Một cách đơn giản để sử dụng chỉ số EPS hiệu quả đó chính là kết hợp với giá để tính chỉ số P/E. Bạn có thể biết được nếu mua cổ phiếu thì bao nhiêu năm để thu hồi được vốn hoặc bỏ bao nhiêu đồng để đổi lấy 1 đồng lợi nhuận từ cổ phiếu đó.

P/E được tính bằng cách lấy giá hiện tại của cổ phiếu chia cho EPS của nó. Như vậy là bạn đã tính được chỉ số P/E và biết được hiện tại cổ phiếu đang được định giá thế nào và nhà đầu tư sẵn sàng trả bao nhiêu tiền để đổi lấy một đồng lợi nhuận từ cổ phiếu.

Cụ thể hơn P/E của VNM của CTCP Sữa Việt Nam hiện tại là 17.27 và đang giao dịch với mức giá là 89.5 ngàn đồng/cổ phiếu. Điều này có nghĩa nhà đầu tư phải bỏ ra 17.27 đồng để đổi lấy 1 đồng lợi nhuận từ VNM hoặc phải mất đến 17.27 năm để thu hồi vốn nếu VNM tăng trưởng không đổi.

Chỉ số EPS pha loãng của VNM

Từ chỉ số P/E bạn có thể so sánh với năm trước hoặc so sánh P/E với các doanh nghiệp cùng ngành để định giá cổ phiếu đang mắc hay là rẻ.

Nhưng P/E bao nhiêu là hợp lý? Liệu chỉ số P/E hiện tại của VNM đang quá cao? Chỉ số P/E bao nhiêu là hợp lý?

Đang Đến Rồi chấm Com đã có một bài viết chi tiết về chỉ số P/E. Bạn có thể xem qua bài này tại đây.

So sánh EPS với các doanh nghiệp cùng ngành hoặc quá khứ

Một công ty làm ăn tốt sẽ khiến chỉ số EPS tăng cao từng năm vì vậy bạn có thể so sánh EPS hiện tại với EPS quá khứ của doanh nghiệp để xem xét có nên mua cổ phiếu công ty đó hay không.

Nếu chỉ số EPS cao hơn năm trước thì có vẻ đây là một tín hiệu tốt vì có thể công ty đang làm ăn phát đạt và tạo được lợi nhuận cho cổ đông. Nếu chỉ số EPS thấp hơn năm trước thì bạn nên cân nhắc lại và tìm hiểu kỹ tại sao công ty lại có EPS thấp hơn năm trước. Bạn có thể tìm hiểu điều này trong báo cáo tài chính của công ty.

Tuy nhiên không phải lúc nào chỉ số EPS năm nay cao hơn năm trước cũng là một tín hiệu tốt. Có thể EPS không phản ánh đúng với tình trạng thật sự của doanh nghiệp. Có thể vì có những khoản thu nhập bất thường (không lâu dài) hoặc công ty phát hành cổ phiếu “xào nấu” chỉ số này để qua mặt nhà đầu tư.

Vậy làm sao để tránh những tình trạng này? Câu trả lời đó chính là bạn phải phân tích báo cáo tài chính của công ty. Đang sẽ hướng dẫn bạn cách nhận biết chỉ số EPS bị bóp méo ngay dưới đây.

Cách nhận biết chỉ số EPS bị bóp méo

Có các khoản thu nhập bất thường

Để có được một chỉ số chính xác thì bạn phải phân tích báo cáo tài chính và loại bỏ những khoản thu nhập bất thường của công ty. Khoản thu nhập bất thường ngoài việc làm EPS tăng cao thì nó không mang ý nghĩa gì đối với công ty cả. Đó chỉ là một khoản thu nhập mang tính nhất thời, không bền vững.

Hãy giả sử như thế này: Một doanh nghiệp đang lỗ “chổng vó” khiến EPS rất thấp, thậm chí là âm. Đột nhiên công ty thanh lý tài sản và mang lại lợi nhuận kếch xù và kéo lợi nhuận của công ty từ lỗ => lãi. Lúc này EPS sẽ dương, thậm chí là tăng rất cao và bạn sẽ nghĩ rằng công ty này có giá trị rất tốt.

Thế nhưng…thực tế là công ty đã không làm ra được lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh mà là thanh lý tài sản vì thua lỗ. Nếu bạn tự tin khi nhìn vào EPS mà không nhìn vào báo cáo tài chính rồi đặt lệnh mua cổ phiếu thì có lẽ số tiền mua cổ phiếu của bạn sẽ đi theo cái tài sản của công ty

Tính EPS chỉ bao gồm các khoản kinh doanh cốt lõi

Nếu bạn muốn tính được chỉ số EPS chuẩn không bị bóp méo thì bạn phải loại bỏ những khoản tiền không liên quan đến hoạt động kinh doanh của công ty. Hãy giả sử như sau:

  • Công ty A đang làm ăn thua lỗ, công ty quyết định lấy số tiền còn lại trong tài khoản để đầu tư chứng khoán. Và thật may mắn là công ty đã có lợi nhuận từ việc đầu tư chứng khoán, thoát khỏi cảnh thua lỗ và có lời lại. Dĩ nhiên EPS sẽ tăng lại vì lúc này công ty đã có doanh thu, lợi nhuận. Thế nhưng đây không phải hoạt động kinh doanh cốt lõi của công ty và chỉ là một hoạt động mang tính nhất thời.

Bạn sẽ nghĩ ra sao về trường hợp ở trên? Hãy để mình giải thích nhé:

  • Thứ nhất: Công ty đang làm ăn thua lỗ, khi đầu tư chứng khoán thì có lời. Dẫn đến việc EPS tăng lại vì đã có doanh thu và lợi nhuận. Nhưng thực tế thì công ty đang làm ăn thu lỗ từ hoạt động kinh doanh chính
  • Thứ hai: Công ty sẽ chỉ kiếm được khoản lợi nhuận ngắn hạn từ việc đầu tư, không thể lâu dài như hoạt động kinh doanh chính. Vì vậy nếu không tập trung vào việc kinh doanh chính thì việc thua lỗ chỉ là vấn đề thời gian

Như vậy, bạn đã thấy được rằng về mặt lý thuyết thì EPS đã tăng nhưng thực tế thì công ty đang làm ăn thua lỗ. Vì vậy bạn cần phải loại bỏ những khoản doanh thu, lợi nhuận không phải là hoạt động kinh doanh cốt lõi để có được chỉ số EPS chuẩn không bị bóp méo.

Lúc này chỉ số EPS chuẩn sẽ theo công thức sau đây:

Công thức tính chỉ số EPS không bị bóp méo

Lời kết

Chỉ số EPS cũng gần giống với chỉ số P/E mà mình đã nói ở bài trước. Đây là hai chỉ số được dùng rất nhiều nhưng cũng dễ bị bóp méo nếu bạn không nhìn thấu đáo về doanh nghiệp.

Tuy được sử dụng nhiều nhưng chỉ số EPS cũng có một vài điểm hạn chế như:

  • Chỉ số EPS chỉ phản ánh được giá trị trên mỗi cổ phiếu nên không đánh giá được chất lượng lợi nhuận của doanh nghiệp. Lúc này bạn cần phải đọc kĩ báo cáo tài chính để phân tích
  • Nếu công ty đang bị thua lỗ thì EPS sẽ bị âm nên sẽ không còn giá trị kết hợp với giá để tính chỉ số P/E được nữa

Nhưng không phải vì vậy mà chỉ số EPS không được sử dụng. Thậm chí đây là chỉ số mà ai cũng phải biết nếu mới bắt đầu tìm hiểu về chứng khoán

Nếu bạn có câu hỏi hoặc thắc mắc gì về chỉ số EPS thì có thể để lại bình luận ở phía dưới nhé. Đang rất sẵn lòng giải đáp cho bạn MIỄN PHÍ và nhanh nhất. Đừng quên đăng ký nhận thông báo khi có bài viết mới trên blog bạn nhé!

0 0 votes
Đánh giá bài viết
Share on facebook
Share
Share on linkedin
Share
Share on twitter
Twitter
Nguyễn Văn Đang

Nguyễn Văn Đang

Xin chào! Tôi là Đang, kẻ đứng sau blog này. Tôi viết blog partime, hướng dẫn bạn cách kỹ quản lý tài chính cá nhân & đầu tư chuyên nghiệp. Bạn cũng có thể kết nối với Đang qua FacebookTwitter.

Bạn cũng sẽ thích:

guest
0 BÌNH LUẬN
Inline Feedbacks
Xem tất cả bình luận
0
Bạn thích bài viết này? Hãy để lại bình luận nhé!x
()
x

— Phát triển bản thân với —

Thông tin giá trị & luôn luôn miễn phí.

Không spam – Một tuần 2 email