Trái phiếu là gì? Đầu tư trái phiếu có an toàn không?

Trái phiếu là gì?
Nguyễn Văn Đang

Nguyễn Văn Đang

Chia sẻ:

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Trái phiếu là gì? Trái phiếu có an toàn không? Tại sao lại nhận lãi trái phiếu khác với thông tin được công bố khi mua trái phiếu? Đây là những câu hỏi mà mình thường gặp khi “lang thang” trên những group về tài chính – đầu tư.

Trái phiếu là một công cụ đầu tư khá an toàn cho những ai muốn đầu tư chứng khoán kiếm lời nhưng lại không có kiến thức và sợ rủi ro như cổ phiếu. Đã có không ít trường hợp đầu tư vào cổ phiếu bị thua lỗ nặng nề, vì vậy đa số người Việt Nam hiện nay đều e dè khi nhắc đến đầu tư vào thị trường chứng khoán.

Nhưng đó là do bạn chưa biết đến trái phiếu, một công cụ đầu tư an toàn hơn cổ phiếu và lợi nhuận ổn định đã thu hút được rất nhiều người tham gia đầu tư vì lãi suất cao hơn ngân hàng nhưng rủi ro chỉ cao hơn 1 chút so với gửi tiết kiệm ngân hàng.

Bạn có hứng thú rồi chứ? Hãy cùng Đang Đến Rồi Chấm Com tìm hiểu về trái phiếu là gì và tại sao nó lại an toàn hơn đầu tư cổ phiếu nhé!

Trái phiếu là gì?

Trái phiếu là một chứng nhận nghĩa vụ nợ của người phát hành phải trả cho người sở hữu trái phiếu đối với một khoản tiền cụ thể (mệnh giá của trái phiếu), trong một thời gian xác định và với một khoản lợi tức (lãi) quy định.

Nói một cách đơn giản hơn, trái phiếu là một loại chứng khoán nợ. Khi bạn mua trái phiếu thì bạn mua chứng nhận nghĩa vụ nợ của công ty phát hành trái phiếu đó. Lúc này bạn sẽ trở thành chủ nợ của công ty phát hành trái phiếu và công ty đó có nghĩa vụ trả lãi cho bạn trong 1 khoản thời gian cụ thể được quy định khi bạn mua trái phiếu.

Khi bạn đầu tư vào trái phiếu thì bạn sẽ là chủ nợ của công ty phát hành trái phiếu. Công ty phát hành trái phiếu sẽ phải trả lãi theo cam kết khi bạn mua trái phiếu của họ.

Trái phiếu là gì?

Khác với cổ phiếu khi đầu tư thì bạn sẽ phải đồng hành cùng doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp lời và giá cổ phiếu tăng thì bạn sẽ có lợi nhuận, nếu cổ phiếu giảm thì bạn sẽ bị thua lỗ. Còn trái phiếu thì khi doanh nghiệp lời hay lỗ thì họ vẫn phải trả lãi cho bạn.

Nói đơn giản hơn thì thay vì bạn gửi tiết kiệm ngân hàng => Ngân hàng cho doanh nghiệp vay => Ngân hàng nhận lãi => Ngân hàng chia lại 1 phần lãi cho bạn. Thì khi đầu tư trái phiếu bạn sẽ trực tiếp cho doanh nghiệp vay mà không cần phải qua trung gian là ngân hàng vì vậy bạn sẽ nhận được lãi cao hơn.

Lưu ý nhỏ: Khi cần bạn vẫn có thể bán lại trái phiếu cho người khác như cổ phiếu mà vẫn được tính lãi trong thời gian bạn giữ trái phiếu. Rất linh hoạt và nhanh gọn.

Lợi nhuận của trái phiếu đến từ đâu?

Lợi nhuận của trái phiếu đến từ lãi suất được công bố trên trái phiếu đó, khác với cổ phiếu bạn kiếm được lợi nhuận từ nhiều cách như giá cổ phiếu tăng, cổ tức, mua thấp bán cao…

Nếu bạn bỏ số tiền là 10.000.000 VNĐ (mười triệu đồng) để mua 100 trái phiếu của công ty A với lãi suất được công bố là 10%/năm thì sau 1 năm bạn sẽ nhận được số tiền vốn và lợi nhuận là 11.000.000 VNĐ (mười một triệu đồng).

Như vậy lợi nhuận của trái phiếu đến từ lãi suất mà doanh nghiệp cam kết khi phát hành trái phiếu để huy động vốn làm ăn kinh doanh. Bạn sẽ không thể kiếm lời từ việc mua bán trái phiếu vì khi được phát hành, trái phiếu được quy định mệnh giá là 100.000 VNĐ (một trăm ngàn đồng). Mệnh giá này được cố định không thay đổi, bạn cần bán thì cũng chỉ bán được với giá 100.000 đồng + với lợi nhuận trong thời gian bạn giữ trái phiếu.

Lãi suất của trái phiếu có cố định không?

Lãi suất trái phiếu có thể là cố định hoặc không cố định!

Tại sao mình lại nói lãi suất trái phiếu có thể là cố định hoặc không cố định? Hiện nay trái phiếu được có những mức tính lãi suất như sau:

  • Trái phiếu có lãi suất cố định theo thời gian.
  • Trái phiếu có lãi suất thả nổi.
  • Trái phiếu có lãi suất bằng 0 (chưa có ở Việt Nam).

Nhiều nhà đầu tư không hiểu hoặc không rõ về các loại trái phiếu này dẫn đến khi đến ngày thanh toán tiền lãi thì họ không nhận được đúng lãi suất ban đầu nên nghĩ rằng mình bị lừa. Nhưng thật ra không phải như vậy, trái phiếu có nhiều loại khác nhau với lãi suất cố định và không cố định nên khi tính lãi suất sẽ khác nhau.

Ở thị trường chứng khoán Việt Nam thì bạn sẽ thường gặp trái phiếu có lãi suất cố định theo thời gian và trái phiếu có lãi suất thả nổi vì vậy mình sẽ viết rõ hơn về hai loại trái phiếu này.

Trái phiếu có lãi suất cố định theo thời gian

Đây là loại trái phiếu thông dụng trên thị trường chứng khoán Việt Nam và cũng rất dễ tính lãi nhận được khi mua trái phiếu vì lãi suất của nó là cố định theo thời gian và không thay đổi.

Với loại trái phiếu này lãi suất được công bố chính là lãi suất bạn sẽ nhận được khi trái phiếu đó đến kỳ hạn để trả lãi và vốn gốc. Sẽ không có trường hợp bạn nhận thiếu hoặc hơn mức lãi suất được công bố.

Trái phiếu có lãi suất cố định
Ví dụ về trái phiếu có lãi suất cố định

Ví dụ cho bạn dễ hiểu nhé: Bạn mua 100 trái phiếu mệnh giá 100.000 VNĐ/trái phiếu của công ty hoặc doanh nghiệp A với lãi suất là 10%/ năm và là trái phiếu có lãi suất cố định. Khi đến kỳ hạn trả lãi thì bạn sẽ nhận được lãi là 1.000.000 VNĐ (100 trái phiếu*100.000VNĐ*10%) với số tiền gốc bỏ ra để mua trái phiếu.

Khi đầu tư trái phiếu có lãi suất cố định bạn không cần phải tính toán gì phức tạp cả, chỉ có 1 con số lãi suất duy nhất trong khoảng thời gian bạn nắm giữ trái phiếu cho đến khi trái phiếu đến kỳ hạn được trả lãi.

Trái phiếu có lãi suất thả nổi

Nhiều người nhầm lẫn trái phiếu có lãi suất thả nổi với trái phiếu có lãi suất cố định vì không đọc kĩ thông tin khi mua trái phiếu nên tưởng rằng trái phiếu mình mua có lãi suất cố định.

Vậy trái phiếu có lãi suất thả nổi là gì? Trái phiếu có lãi suất thả nổi là loại trái phiếu không có lãi suất cố định mà sẽ thay đổi tuỳ theo công ty, doanh nghiệp phát hành trái phiếu quy định.

Hiện nay trái phiếu có lãi suất thả nổi thường được tính lãi suất cố định vào năm đầu những năm tiếp theo sẽ tính lãi suất bằng lãi suất tiền gửi tiết kiệm trung bình của các ngân hàng lớn.

Nếu bạn bỏ 10.000.000 VNĐ để mua 100 trái phiếu của công ty A với lãi suất cố định trong năm đầu là 10% và thả nổi theo lãi suất tiết kiệm trung bình của 3 ngân hàng trong 1 năm tiếp theo. Giả sử lãi suất tiết kiệm trung bình của  3 ngân hàng là 15% thì bạn sẽ có số tiền lãi sau 2 năm là:

Năm Lãi suất Tiền lãi nhận được
1 10% 1.000.000 VNĐ
2 15% 1.500.000 VNĐ
Tổng kết 25% 2.500.000 VNĐ

Như vậy bạn có thể thấy được thay vì bạn chỉ nhận lãi 1.000.000 VNĐ vào năm thứ 2 nếu mua trái phiếu có lãi suất cố định thì trái phiếu có lãi suất thả nổi sẽ mang lại cho bạn 1.500.000 VNĐ. Cao hơn một nửa so với số tiền lãi vào năm đầu và chưa tính lãi kép (gộp tiền lãi năm 1 vào năm 2 để tính lãi mới).

trái phiếu có lãi suất thả nổi
Ví dụ về trái phiếu có lãi suất thả nổi (VNDIRECT)

Ở ví dụ trong ảnh trên nếu trung bình lãi suất tiết kiệm ngân hàng là 7% thì bạn sẽ nhận được lãi suất là 10.75% (vì được cộng thêm 3.75% theo quy định của công ty phát hành trái phiếu) rất cao so với gửi tiết kiệm ngân hàng.

Tuy sẽ mang lại cho bạn mức lãi suất cao hơn trái phiếu lãi suất cố định nhưng nếu lãi suất tiết kiệm trung bình của các ngân hàng được chọn để tính lãi suất giảm thì tiền lãi bạn nhận được cũng sẽ giảm theo. Vì vậy bạn nên cân nhắc khi muốn đầu tư vào trái phiếu có lãi suất thả nổi.

Trái phiếu có mấy loại?

Theo quy định của Việt Nam hiện nay thì trái phiếu được chia thành hai loại khác nhau là trái phiếu có tài sản đảm bảotrái phiếu không có tài sản đảm bảo.

Đầu tư trái phiếu cũng rườm rà quá nhỉ, đã lãi suất cố định và thả nổi  lại còn tài sản đảm bảo với không đảm bảo. Thật là nhứt đầu quá đi, nhưng đừng lo mình sẽ giải thích cho bạn một cách dễ hiểu nhất có thể để bạn hiểu rõ trái phiếu là gì và những loại trái phiếu đang được đầu tư trên thị trường chứng khoán.

Trái phiếu có tài sản đảm bảo

Trái phiếu có tài sản đảm bảo được biết đến như một công cụ đầu tư an toàn hơn so với các loại trái phiếu khác vì có tài sản để đảm bảo khoản nợ mà doanh nghiệp phát hành bằng trái phiếu.

Doanh nghiệp khi phát hành trái phiếu có tài sản đảm bảo để huy động vốn thì sẽ phải đảm bảo về tài sản cho các chủ nợ. Khi doanh nghiệp phát hành trái phiếu bị phá sản không thể thanh toán tiền lãi thì các chủ nợ (người nắm giữ trái phiếu) sẽ có quyền bán tài sản đảm bảo ấy để thu hồi khoản nợ.

Trái phiếu có tài sản đảm bảo
Ví dụ về trái phiếu có tài sản đảm bảo (VNDIRECT).

Nếu bạn mua trái phiếu có tài sản đảm bảo thì khi doanh nghiệp phá sản, không đủ khả năng trả lãi cho bạn thì bạn sẽ vẫn đảm bảo được tiền của mình sẽ không bị mất vì vẫn còn tài sản đảm bảo của trái phiếu đó. Khi công ty phá sản và thanh lý tài sản thì bạn sẽ là người được nhận tiền đầu tiên. Theo nguyên tắc thì chủ nợ (người giữ trái phiếu) sẽ được nhận tiền thanh lý tài sản của công ty phá sản trước cổ đông (người giữ cổ phiếu).

Khi đầu tư trái phiếu có tài sản đảm bảo bạn sẽ không cần phải lo về việc công ty bị phá sản. Tuy nhiên trái phiếu có tài sản đảm bảo thường có lãi suất ít hơn trái phiếu không có tài sản đảm bảo (rủi ro càng ít thì lãi suất càng ít).

Trái phiếu không có tài sản đảm bảo

Trái phiếu không có tài sản đảm bảo là trái phiếu khi doanh nghiệp phát hành để huy động vốn thì không có một tài sản nào được đảm bảo cho trái phiếu đó. Khi doanh nghiệp phá sản thì bạn sẽ không thu hồi được vốn đã mua trái phiếu cho doanh nghiệp vay.

Nói vui thì khi đầu tư trái phiếu không có tài sản đảm bảo thì bạn sẽ đầu tư dựa vào niềm tin và uy tín của doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp đó tốt, bạn tin tưởng thì sẽ không sao. Nếu doanh nghiệp làm ăn không tốt và bị phá sản thì tiền mua trái phiếu của bạn sẽ không cánh mà bay.

Tuy rủi ro hơn trái phiếu có tài sản đảm bảo nhưng bù lại trái phiếu không có tài sản đảm bảo có lãi suất cao hơn rất nhiều. Trái phiếu không có tài sản đảm bảo thường có lãi suất từ 10-15% (cao gấp đôi lãi suất ngân hàng).

Đầu tư trái phiếu có an toàn không?

Theo nhận định chủ quan của mình thì đầu tư trái phiếu khá an toàn, phù hợp cho bạn nếu muốn đầu tư nhưng chưa có kiến thức nhiều về chứng khoán hay cổ phiếu.

Trái phiếu là công cụ đầu tư an toàn nếu bạn tìm hiểu kĩ về doanh nghiệp phát hành trái phiếu. Dĩ nhiên bạn phải phân tích về doanh nghiệp trước khi đầu tư. Không thể chỉ nhắm mắt chọn đại 1 trái phiếu nào có lãi suất cao mà mua được. Sẽ dễ bị nhiều công ty kinh doanh không thành công nhưng lại phát hành trái phiếu để lừa nhà đầu tư dễ dãi như bạn.

Vì được bảo hộ bởi luật pháp và có rủi ro khác nên trái phiếu đang được những nhà đầu tư mới chuyển từ gửi tiết kiệm ngân hàng sang đầu tư trái phiếu.

Trước khi đầu tư trái phiếu thì bạn nên đọc về những bài cơ bản về trái phiếu hoặc Cách đọc bảng giá chứng khoán (dành cho NGƯỜI MỚI) để biết cách tiếp cận thị trường trái phiếu từ cơ bản đến nâng cao.

Bạn nên ưu tiên đầu tư trái phiếu có tài sản đảm bảo để tránh những rủi ro mất vốn khi công ty phát hành trái phiếu phá sản. Có thể ưu tiên đầu tư vào quỹ đầu tư trái phiếu hoặc Finhay nếu bạn vẫn cảm thấy mình không thể tự đầu tư trái phiếu.

Lời kết

Như vậy chắc hẳn bạn đã trả lời cho mình được những câu hỏi Trái phiếu là gì? Trái phiếu có an toàn không?… rồi nhỉ. Hy vọng qua bài viết này bạn sẽ có một cái nhìn tổng quan về trái phiếu để có thể chuyển qua một kênh đầu tư sinh lãi cao hơn nhưng rủi ro chỉ cao hơn một tý so với gửi tiết kiệm ngân hàng.

Bạn còn có câu hỏi nào khác ngoài những câu hỏi như trái phiếu là gì không? Nếu có thì hãy để lại bình luận phía dưới nhé, Đang luôn sẵn lòng giải đáp cho các bạn nhanh và chính xác nhất có thể.

Những bài liên quan về trái phiếu, chứng khoán bạn có thể tham khảo:

 

 

 

 

 

 

 

 

0 0 votes
Đánh giá bài viết
Share on facebook
Share
Share on linkedin
Share
Share on twitter
Twitter
Nguyễn Văn Đang

Nguyễn Văn Đang

Xin chào! Tôi là Đang, kẻ đứng sau blog này. Tôi viết blog partime, hướng dẫn bạn cách kỹ quản lý tài chính cá nhân & đầu tư chuyên nghiệp. Bạn cũng có thể kết nối với Đang qua FacebookTwitter.

Bạn cũng sẽ thích:

guest
0 BÌNH LUẬN
Inline Feedbacks
Xem tất cả bình luận
0
Bạn thích bài viết này? Hãy để lại bình luận nhé!x
()
x

— Phát triển bản thân với —

Thông tin giá trị & luôn luôn miễn phí.

Không spam – Một tuần 2 email